Wstęp:

Osteoporoza to powszechne, lecz często pomijane schorzenie, które wpływa na kości, sprawiając, że stają się one bardziej kruche i podatne na złamania. Niniejszy artykuł, napisany w stylu Mayo Clinic, ma na celu dostarczenie kompleksowego przeglądu osteoporozy, obejmującego jej przyczyny, czynniki ryzyka, objawy, diagnozę i opcje leczenia.

Czym jest Osteoporoza?

Osteoporoza to postępująca choroba kości charakteryzująca się osłabieniem kości, co sprawia, że stają się one bardziej podatne na złamania. W przeciwieństwie do zdrowej kości, która ma gęstą i silną strukturę, kości dotknięte osteoporozą stają się porowate i łamliwe.

Przyczyny:

W rozwinięciu osteoporozy wiele czynników przyczynia się do jej rozwoju, w tym wiek, zmiany hormonalne i niewystarczające odżywianie. Obniżone poziomy estrogenów u kobiet po menopauzie oraz niższe poziomy testosteronu u mężczyzn mogą przyspieszyć utratę masy kostnej. Dodatkowo, niewystarczające spożycie wapnia i witaminy D, a także siedzący tryb życia, mogą przyczynić się do rozwoju osteoporozy.

Czynniki Ryzyka:

Pewne czynniki zwiększają ryzyko rozwoju osteoporozy. Należą do nich:

1. Wiek: Ryzyko osteoporozy wzrasta wraz z wiekiem.
2. Płeć: Kobiety są bardziej podatne na osteoporozę, zwłaszcza po menopauzie.
3. Historia rodzinna: Historia rodzinna osteoporozy może zwiększyć ryzyko.
4. Waga ciała: Niska waga ciała lub drobna budowa mogą zwiększyć ryzyko osteoporozy.
5. Zmiany hormonalne: Zmniejszone poziomy estrogenów lub testosteronu mogą przyspieszyć utratę masy kostnej.
6. Leki: Długotrwałe stosowanie niektórych leków, takich jak kortykosteroidy, może osłabić kości.

Objawy:

Osteoporoza często nazywana jest "cichą chorobą", ponieważ może nie wywoływać zauważalnych objawów do momentu wystąpienia złamania. Niemniej jednak, istnieją pewne sygnały ostrzegawcze, takie jak:

1. Bóle pleców, spowodowane zapadnięciem się lub złamaniem kręgów.
2. Utrata wzrostu w czasie.
3. Zgarbiona postawa.

Diagnoza:

Wczesna diagnoza jest kluczowa dla skutecznego zarządzania osteoporozą. Powszechne testy diagnostyczne obejmują:

1. Skan podwójnej emisji promieniowania rentgenowskiego (DXA): Mierzy gęstość kostną i ocenia ryzyko złamań.
2. Badania krwi: Oceniają poziomy wapnia i witaminy D.
3. Markery obrotu kostnego: Badania krwi lub moczu, aby ocenić przebudowę kości.

Leczenie:

Osteoporozy nie da się wyleczyć, ale istnieje kilka opcji leczenia, mających na celu zarządzanie schorzeniem i zapobieganie dalszej utracie masy kostnej:

1. Leki: Bisfosfoniany, terapia hormonalna i inne leki mogą być przepisane w celu wzmocnienia kości.
2. Suplementy wapnia i witaminy D: Niezbędne dla utrzymania zdrowia kości.
3. Zmiany stylu życia: Regularna aktywność fizyczna, zwłaszcza ćwiczenia obciążające i oporowe, może poprawić gęstość kostną.
4. Zapobieganie upadkom: Podjęcie środków ostrożności w celu zapobiegania upadkom zmniejsza ryzyko złamań.

Podsumowanie:

Osteoporoza to istotny problem zdrowotny, który wymaga uwagi i aktywnego zarządzania. Zrozumienie przyczyn, czynników ryzyka, objawów i dostępnych metod leczenia jest kluczowe dla utrzymania zdrowia kości i zapobiegania powikłaniom związanym z tą chorobą. Jeśli podejrzewasz, że możesz być zagrożony lub doświadczasz objawów, skonsultuj się z profesjonalistą medycznym w celu właściwej oceny i porad.

 

Zalecane badania przed rozpoczęciem leczenia: 

• poziom wapnia we krwi, albo z zebranego w ciągu 24 godzin moczu
• eGFR
• BMD (gęstość szyjki kości udowej)
•   witamina D3
• Poziom magnezu we krwi

PYTANIE OD PACJENTA:

Czy warto przyjmować dihydroartemizynę?

Odpowiedź: Dihydroartemizyna do tej pory została przebadana pod kątem działania na osteoporozę tylko na szczurach (październik 2023r).

Nie ma do tej pory zarejestrowanego na świecie badania które porównywałoby skuteczność obecnej terapii z tą substancją.

 

Rekomendacje.

 

NIE REKOMENDUJE SIĘ:

• odstawienia obecnej terapii i przejście na terapię dihydroartemizyną

 

MOŻNA ROZWAŻYĆ:

• jeśłi przyjmowana terapia jest nieskuteczna i DEXA i BMD pokażą, pogorszenie osteoporozy oprócz zmiany leczenia na lek który da szansę efektywniejszego leczenia, dodanie dihydroartemizyny - aczkolwiek nie mamy żadnych badań które potwierdzają jej skuteczność na ludziach. Mamy badania potwierdzające profil bezpieczeństwa tego leku kiedy jest on przyjmowany w sposób czasowo ograniczony. Nie powinno się przekraczać zaleceń rejestracyjnych.

 

REKOMENDUJE SIĘ:

• 1200mg wapnia dziennie (dawka powinna być podzielona na dwa czyli 600mg dwa razy dziennie ponieważ w dużej dawcę się nie wchłania), jest to dzienna dawka która może być przyjmowana w produktach naturalnych lub suplementacji
• Unikać dużych ilości witaminy A

Chcesz wiedzieć wiżęcej? Napisz do nas przez formularz lub w grupie facebook PANI RECEPTA :)